Ursus C-360 – skrzynka bezpieczników

Ursus C-360 ma prostą instalację elektryczną 12 V, a cała ochrona obwodów opiera się na jednej skrzynce z sześcioma bezpiecznikami. Poniżej znajdziesz rozpisane wszystkie pozycje wraz z oznaczeniami zacisków, wykaz elementów instalacji, kody kolorów przewodów oraz różnice między wersją z prądnicą, wersją z alternatorem i odmianą C-360-3P z silnikiem Perkins.

Schemat skrzynki bezpieczników — Ursus C-360

Skrzynka bezpieczników

Skrzynka mieści sześć bezpieczników oznaczonych literami od A do F, numerowanych kolejno od 1 do 6. Przy każdej pozycji na schemacie instalacji podane jest oznaczenie zacisku zgodne z normą stosowaną w pojazdach — to ono mówi, który obwód jest chroniony.

Oznaczenia zacisków warto znać, bo powtarzają się w całej instalacji: 30 to zasilanie stałe prosto z akumulatora, 54 obejmuje światła hamowania i kierunkowskazy, 56a odpowiada za światła drogowe, 56b za mijania, a 58 za światła pozycyjne i oświetlenie tablicy przyrządów.

Uwaga: schematy instalacji nie podają wartości amperażu poszczególnych bezpieczników. W ciągnikach tej serii bywały one różne w zależności od rocznika i wyposażenia, dlatego przy wymianie należy kierować się bezpiecznikiem wymontowanym z danej pozycji albo dokumentacją konkretnego egzemplarza. Wstawienie wkładki o wyższej wartości niż przewidziana nie rozwiązuje usterki, a grozi uszkodzeniem instalacji.

Elementy instalacji elektrycznej

Schemat wersji z prądnicą obejmuje 26 numerowanych elementów. Poza samą skrzynką bezpieczników (pozycja 9) są to między innymi reflektory, sygnał dźwiękowy, prądnica wraz z regulatorem, rozrusznik, stacyjka, przerywacz kierunkowskazów, licznik motogodzin, gniazdo lampy przenośnej, gniazdo przyczepy oraz komplet lamp przednich i tylnych.

Pełny wykaz: reflektor lewy, sygnał dźwiękowy, reflektor prawy, czujnik ciśnienia oleju, regulator prądnicy, prądnica, przerywacz kierunkowskazów, akumulatory, skrzynka bezpieczników, rozrusznik, przełącznik kierunkowskazów, wskaźnik podwójny, licznik motogodzin, gniazdo lampy przenośnej lub wycieraczki, przycisk sygnału dźwiękowego, przycisk rozrusznika, stacyjka, włącznik świateł hamowania, lampka przednia lewa, złącze tylne, lampka przednia prawa, reflektor roboczy, włącznik reflektora roboczego, lampa tylna lewa, gniazdo przyczepy, lampa tylna prawa.

Kolory i przekroje przewodów

Na schemacie przewody opisane są literami. Producent zastrzega przy tym możliwość zmiany kolorystyki, więc przy starszych egzemplarzach warto to zweryfikować pomiarem.

Stosowane przekroje to 1, 1,5, 4 oraz 50 mm² — ten ostatni dotyczy przewodu rozrusznika.

Żarówki

Instalacja pracuje w napięciu 12 V. Na schemacie wyszczególniono następujące typy żarówek wraz z oznaczeniami cokołów:

Warianty instalacji — czym się różnią

Wersja z prądnicą

Rozwiązanie fabryczne w podstawowej odmianie C-360. W obwodzie ładowania pracuje prądnica współpracująca z osobnym regulatorem napięcia.

Wersja z alternatorem

Alternator bywa montowany zamiast prądnicy, ale nie jest to wymiana „jeden do jednego” — wymaga przeróbki wiązki:

• przewód brązowy łączy się z zaciskiem D+ alternatora, po dopasowaniu końcówki
• przewód żółty i przewód zielony stają się zbędne — należy zaizolować ich końcówki albo wyprowadzić je z wiązki
• zacisk B+ alternatora trzeba połączyć z odpowiednim zaciskiem rozrusznika przewodem o przekroju co najmniej 1,5 mm², prowadzonym w rurce ochronnej

Ten ostatni przewód nie występuje w instalacji fabrycznej i trzeba go wykonać samodzielnie. To najczęstsza przyczyna kłopotów po przezbrojeniu ciągnika na alternator — układ ładowania nie działa, mimo że sam alternator jest sprawny.

C-360-3P z silnikiem Perkins

Odmiana z silnikiem Perkins ma instalację wyraźnie rozbudowaną — schemat obejmuje 33 elementy zamiast 26. Dochodzą przede wszystkim: alternator, czujnik wskaźnika temperatury wody, czujnik ciśnienia powietrza, manometr z własnym oświetleniem, lampka kontrolna spadku ciśnienia powietrza oraz komplet lampek kontrolnych na tablicy — ładowania, ciśnienia oleju i świateł drogowych. Wersja ta ma też reflektor roboczy z osobnym włącznikiem.

W praktyce oznacza to, że schemat podstawowego C-360 nie opisuje w pełni ciągnika w odmianie 3P — część obwodów po prostu w nim nie występuje.

Gdzie szukać przyczyny, gdy coś nie działa

Przy tak prostej instalacji zakres podejrzeń jest wąski. Jeśli przestaje działać cała grupa odbiorników, sprawdza się bezpiecznik odpowiadający jej zaciskowi — brak świateł mijania kieruje do pozycji B, brak kierunkowskazów i świateł stop do pozycji D. Gdy ciągnik traci zasilanie całkowicie, w pierwszej kolejności sprawdza się pozycję F, czyli zacisk 30, oraz połączenia akumulatorów.

Warto pamiętać, że w maszynach o takim przebiegu i wieku równie częstą przyczyną jak przepalony bezpiecznik bywa utleniona masa albo poluzowana końcówka. Objawy potrafią być mylące — obwód działa z przerwami albo tylko przy niektórych obciążeniach.

Lokalizacja skrzynki bezpieczników

Skrzynka bezpieczników jest na schemacie instalacji oznaczona numerem 9 i znajduje się w obrębie tablicy przyrządów, w sąsiedztwie stacyjki i przerywacza kierunkowskazów. Dostęp uzyskuje się po zdjęciu osłony.